موکنی (کندن وسواسگونه موها)

کندن اجباری و بی ‌اختیار موها، به طوری که از نظر دیگران کاملاً مشهود و محسوس باشد، بیماری «تریکوتیلومانیا؛ trichotillomania)» نام دارد. این بیماری همیشه با یک احساس تنش و فشار درونی همراه است و پس از اقدام به این عمل، شخص احساس راحتی یا آرامش پیدا می ‌کند. این بیماری در زنان بیشتر از مردان دیده می ‌شود. زمینه‌های خانوادگی-ژنتیکی خیلی مشخصی جود ندارد، هر چند موارد کمی گزارش شده است. در 25 درصد موارد موقعیت­های پراسترس زندگی، زمینه ‌ساز شروع این بیماری است. ترس از تنها ماندن در دوران کودکی، اختلال در روابط عاطفی مادر و فرزند و مورد سرزنش قرار گرفتن کودک نیز از عوامل پیدایش آن است. ضمنا اختلال در میزان سروتونین و آندورفین از عوامل بیولوژیک آن هستند. تمام قسمت‌های حاوی مو در بدن ممکن است دچار مشکل شوند، ولی در اغلب موارد بیمار موی سر خود را می‌ کند. در درجه بعد موی ابرو، مژه، ریش، سبیل به وسیله بیمار کنده می ‌شود. کندن موی ساعد و ... خیلی کم گزارش شده است. در درجه اول به دلیل ایجاد ظاهر زشت، شخص از حضور در جمع امتناع می ‌کند و مجبور به استفاده از کلاه (در آقایان) و روسری دائمی (در خانم‌ها) می ‌شود. در درجه دوم، بیمار خود را سرزنش می‌ کند که با احساس گناه همراه است و موجب افسردگی وی می ‌شود. گاهی بیمار همزمان با کندن مو، عادت به خوردن آن پیدا می ‌کند که موجب بروز عوارض گوارشی و حتی سوء تغذیه می ‌شود. سن متوسط شروع این بیماری پیش از 17 سالگی است، هر چند در بعضی موارد، در سنین بالاتر هم مشاهده شده است. درمان های متعددی برای آن وجود دارد اما ترکیبی از رویکردهای معکوس سازی عادت و فراشناخت قویترین درمان شناخته شده است. درمان در مرکز تخصصی رهیاب حدود 10-15 جلسه طول می کشد.